doopsgezinde historische kring

The last issue number 34 (2008) has been published last year. Due to various circumstances it is not possible to publish a new issue this year. The year 2011 is a very special year for the Mennonites (Doopsgezinden) in the Netherlands:

- 100 years ago the first woman was ordained as a (Mennonite) minister;
- The first issue of the Doopsgezinde Bijdragen was published 150 years ago;
- The Algemene Doopsgezinde Sociëteit (Dutch Mennonite General Conference) was founded 200 years ago;
- The Doopsgezind Seminarium (Minister training) is 275 years old;
- Menno Simons withdrew from the Catholic Church 475 years ago.

In this special year the Doopsgezinde Historische Kring organizes, together with other Mennonite institutions, both a large exhibition in the University Library in Amsterdam and a two day congress about the completion of the emancipation and integration of the Mennonites in the 19th century.

To mark this special year, the issues 35 (2009) and 36 (2010) of the Doopsgezinde Bijdragen will be put together into one special double issue. This issue will feature about 15 articles covering the subjects mentioned before. This special, thick issue will be complemented with a portrait gallery of well-known Dutch Mennonites of the 19th century. The book will be published in February 2011 prior to the opening of the exhibition. Issue 37 (2011) will be published in fall 2011 and will feature the speeches held at the congress.

Als laatste is jaargang 34 (2008) vorig jaar verschenen. Door een reeks van omstandigheden is het niet mogelijk gebleken om dit jaar een nummer uit te brengen.

In het jaar 2011 heeft Doopsgezind Nederland veel te vieren! Zo is het 100 jaar geleden dat een vrouw in het predikantsambt werd aangesteld; verscheen de eerste Doopsgezinde Bijdragen 150 jaar geleden; bestaat de Algemene Doopsgezinde Sociëteit 200 jaar; is het Doopsgezind Seminarium 275 jaar oud en nam Menno Simons 475 jaar geleden afscheid van het ‘pausdom’. In dit gedenkwaardige kader organiseert de DHK samen met andere doopsgezinde instellingen zowel een grote tentoonstelling als een tweedaags congres over de voltooiing van de doopsgezinde emancipatie en integratie in de 19de eeuw.

Om dit jubeljaar historisch te markeren, worden de jaargangen 35 (2009) en 36 (2010) van de Doopsgezinde Bijdragen tot één dubbelnummer samengevoegd, dat zo’n vijftien artikelen zal bevatten rondom de genoemde thematiek. Dit bijzondere, dikke themanummer dat ook een portretgalerij van bekende 19de-eeuwse doopsgezinden zal bevatten, verschijnt in februari 2011 bij de opening van de tentoonstelling. Jaargang 37 (2011) verschijnt in het najaar van 2011 met de inleidingen gehouden op het congres.

Op zaterdag 24 april 2010 wordt in de vermaning van de doopsgezinde gemeente Sappemeer-Noordbroek de voorjaarsbijeenkomst van de Doopsgezinde Historische Kring gehouden. De dag staat in het teken van Foeke Wigles Gorter (1756-1836), leraar van de doopsgezinde gemeente te Sappemeer.

Tijdens deze dag is er een boekpresentatie naar aanleiding van de publicatie van een selectie uit de dagboeken van Gorter, waarover later meer. Naast gelegenheid voor persoonlijke ontmoeting wordt er een wandeling georganiseerd en zijn er verschillende lezingen. U kunt het programma hier downloaden.

Voor het bijwonen van deze bijzondere dag kunt u zich o.v.v. naam, adres en tel.nr. opgeven bij Elma Schlecht - m.schlecht@kpnplanet.nl

Vorig jaar verscheen de 34e jaargang van de Doopsgezinde Bijdragen. In februari 2011 verschijnt een dubbelnummer van de Doopsgezinde Bijdragen (jaargang 35/36) over de doopsgezinde emancipatie in de 19e eeuw. Deze speciale uitgave zal ook als los boek in de handel verkrijgbaar zijn.

2011 staat in het teken van herdenkingen. Tweehonderd jaar Doopsgezinde Sociëteit (1811) - Honderd jaar vrouw in het predikantsambt (1911) - 275/6 jaar Doopsgezind Seminarium (1735) - honderdvijftig jaar Doopsgezinde Bijdragen (1861) - 475 jaar Menno’s afscheid van het “pausdom” (1536).

In 2011 zal een tweedaags congres plaatsvinden over de voltooiing van de doopsgezinde emancipatie in de 19e eeuw. Tegelijkertijd zal er een tentoonstelling worden gehouden over de integratie van de doopsgezinden in de Nederlandse samenleving en gaat ook het reeds genoemde themanummer van de Doopsgezinde Bijdragen nader op dit thema in.

Een uitgebreide inhoudsopgave van de eerder verschenen jaargang 34 (2008) kunt u hier vinden. Voor een abonnement kunt u zich hier aanmelden.

De Universiteitsbibiotheek van Amsterdam heeft onlangs een brief van Marten Martens verworven. Het gaat om een brief uit het revolutiejaar 1795. De brief maakt deel uit van de correspondentie van Marten Martens aan zijn ouders. In 2005 werden al twintig brieven uit deze collectie gepubliceerd in de serie Manuscripta Mennonitica.

Tijdens de tentoonstelling in februari 2011 - naar aanleiding van 200 jaar Doopsgezinde Societeit - zal bedoelde brief aan het publiek worden getoond.

Youtube item

Op 31 oktober houdt de Doopsgezinde Historische Kring haar najaarsbijeenkomst. Thema is ‘Andersdenkend Ameland’. Tijdens de dag worden de vermaningen te Hollum en Ballum bezocht, terwijl de lezing handelt over de dopers gereformeerde ‘dialoog’ uit de (na)dagen van Calvijn [Programma]

Op Ameland bestonden al vanaf de zestiende eeuw doperse gemeenten in Hollum, Ballum en Nes. Veel Amelanders behoorden tot de Vlamingen; de zogenaamde Jan Jacobsgezinden en de Foppe Onnesgezinden. In 1804 verenigden deze gemeenten zich. Tegelijk zochten een aantal bezwaarden toenadering tot de ‘Vereniging tot Heil des Volks’ van de ex-menniste leraar Jan de Liefde. In 1866 sloot de ontstane gemeente zich aan bij de Gereformeerde Kerk. Deze gemeente heeft dus onmiskenbaar doopsgezinde ‘roots’.

Niet verbazingwekkend, maar evenzeer uniek is het huidige doopsgezind-gereformeerde samenwerkingsverband op Ameland. Dat bestempelt andersdenkend Ameland tot plek bij uitstek om in DHK-verband stil te staan bij de 500ste geboortedag van Calvijn en de vroeger verre van relaxte relatie tussen dopers en calvinisten.

Aanmelding voor 17 oktober 2009: m.schlecht@kpnplanet.nl  onder vermelding van naam, adres en telefoonnummer.

Op 16 april j.l. was het 360 jaar geleden dat de dichter, etser en schilder Jan Luyken (1649-1712) werd geboren. Over hem en zijn werk is veel geschreven. Tien jaar geleden verscheen er in de Doopsgezinde Bijdragen een portfolio met tekeningen en prenten van Luyken. Ter gelegenheid van de verjaardag van Luyken een elektronisch herpublicatie van het bedoelde portfolio. De afbeeldingen zijn op dit moment alleen in thumbs (klein formaat) beschikbaar. Meer…

Op zaterdag 16 mei 2009 organiseert de Doopsgezinde Historische Kring haar jaarlijkse voorjaarsbijeenkomst te Harlingen. Tijdens het ochtendprogramma gaan de lezingen over het rijke Harlingen heden en verleden. In de middag is er route langs diverse locaties in zuidwest Friesland (programma)

Harlingen neemt in de geschiedenis van het Nederlandse doperdom een belangrijke plaats in. Menno Simons hield er in 1557 zijn allerlaatste bijeenkomst op Friese bodem. Lenaert Bouwen dwong hem in te stemmen met de eerste afsplitsing: de verbanning van de Waterlanders. Ooit waren er te Harlingen zes verschillende doperse richtingen vertegenwoordigd. Toch kende Harlingen een bloeiend gemeentelijk en cultureel leven.

In het middagprogramma is er een rondrit per bus door zuidwest Friesland. Dit gebeurt middels een van de vijf toeristische tochten uit de nieuwe gids met Menno Simons routes (2008), een mooi initiatief van de Stichting Doopsgezinde Monumenten in Friesland (SDMF). Lees verder »

In oktober 1808 besloten de twee doopsgezinde gemeenten in Alkmaar voortaan samen te komen in het kerkgebouw aan de Koningsweg.

Dit gegeven was mede aanleiding tot de uitgave van het herdenkingsboekje over de Alkmaarse gemeente. Nadruk ligt op de architectonische veranderingen van het gebouw in de afgelopen tweehonderd jaar.

De uitgave is rijk geillustreerd. Er zijn veel foto’s opgenomen van het interieur en exterieur van het gebouw aan de Koningsweg. Een selectie van het materiaal kunt u hier vinden.

In 1980 werd er in de Doopsgezinde Bijdragen een portrettengalerij samengesteld van hoogleraren en docenten aan het Seminarium (1680-1980). Deze galerij is nu digitaal beschikbaar. Vooralsnog zijn de afbeeldingen in klein formaat.

Tjerk Nieuwenhuis (1708-1759), de tweede hoogleraar (na Galenus Abrahamsz) in een rij van 23 geleerden schittert door de afwezigheid van een afbeelding. Zolang er van hem geen portret is, wordt zijn plaats door Menno Simons zelf vrijgehouden.

Van Galenus Abrahamsz zijn twee portretten opgenomen. Dat komt omdat een van deze afbeeldingen in de papieren versie werd verwisseld voor het portret van Heere Oosterbaan.

De portretgalerij van 23 personen wordt afgerond door een beperkte literatuurselectie met betrekking tot het Seminarium. Meer…

Van de jaargangen 1975-1979 (Doopsgezinde Bijdragen) zijn de illustraties al beschreven. Op dit moment is van deze jaargangen een overzicht gemaakt van de opgenomen beelden en de achtergrond (onderwerp, vervaardiger, type afbeelding, etc.). Dat overzicht kan op deze site worden geraadplaagd. In een later stadium zullen personen, locaties , trefwoorden uit desbetreffende illustratie aan andere data worden gekoppeld. De overzichten kunt u hier inzien. Meer…

DHKonline zoekt vrijwilligers voor de beschrijving van de illustraties uit de overige jaargangen. Per jaargang betekent dat een tijdsinspanning van gemiddeld 1 uur. Bij de beschrijving wordt gebruik gemaakt van de gegevens uit de betreffende jaargang. Het is een leuk karwei, mede omdat je meer te weten komt over de achtergrond van de afbeelding. Er wordt gebruik gemaakt van een korte schriftelijke instructie.

U kunt zich aanmelden door een mail te sturen aan de webredactie.

De index op de illustraties die tussen 1975 en 2000 in de Doopsgezinde Bijdragen verschenen is gedigitaliseerd en in een database ondergebracht. Bovendien is de betreffende index gekoppeld aan de elektronische bibliografie - Bibliographia Mennonitica Neerlandica - op dhkonline. De afbeeldingen zelf zijn overigens niet beschikbaar of, in een enkel geval, als thumbnail (klein formaat). Meer…

Achter de schermen gebeurt er veel op dhkonline, maar dat is niet voor iedereen zichtbaar. Wie wil weten wat hoe en waar, kan zich abonneren op een maandelijkse nieuwsbrief (o.v.v. naam en mailadres). Het betreft met name ontwikkelingen op het terrein van relationele databases ten behoeve van de studie van de geschiedenis van het doperdom.

Een relationele database maakt het mogelijk om verbanden te leggen tussen verschillende databases die aan elkaar gekoppeld zijn, bijvoorbeelden afbeeldingen, bibliografische en biografische data. Binnen de historisch-culturele wereld wordt dit type database minder gebruikt. In plaats daarvan werkt men veel met zogenaamde platte databases die het mogelijk maken om verschillende databases (met identieke data) aan elkaar te koppelen. In het laatste geval gaat het bijvoorbeeld om beeldbanken die dezelfde soort data uitwisselen en/of samenwerken.

Het een behoeft het ander niet uit te sluiten. DHKonline prefereert een combinatie van het beste.

Op 26 juni 1607 kocht de lakenkoopman Harmen Hendriksz van Warendorp, lid van de Vlaamse Doopsgezinde Gemeente, een stuk land tussen Singel en de Vest; de huidige Herengracht. Aan het Singel bouwde hij twee huizen en aan de Westzijde nog eens twee kleine huizen. In de verscholen tuin liet hij een ruime schuur neerzetten ‘hetzelve wesende te dienen tot eene kercke ofte vergader-plaetse der Vlaemsche Doopsgezinde Gemeente. In 1639 werd de schuur vervangen door de huidige Singelkerk.

Op zaterdag 1 november 2008 houdt de Doopsgezinde Historische Kring haar najaarsbijeenkomst aan het Singel. Het dagthema is: “400 jaar Doopsgezinden aan het Singel. De betekenis van de VDGA voor Doopsgezind Nederland”. Eerder besteedde de Ikon (zie: documentaire) reeds aandacht aan dit gegeven. Lees verder voor informatie over de dag en de aanmelding. Lees verder »

Een kort overzicht van titels op het terrein van het doperdom van de afgelopen jaren kunt u hier vinden. Attendeer nieuwe publicaties en/of stuur recensie-exemplaren naar het aldaar vermelde adres.