doopsgezinde historische kring

Op zaterdag 20 april 2013 vindt de voorjaarsvergadering van de Doopsgezinde Historische Kring plaats. Er is een buitengewoon interessant programma samengesteld. Thema: Doopsgezinden op de Zuid-Hollandse Eilanden. Sprekers zijn onder meer Jan Both, Piet Visser en Elma Posthuma. Daarnaast zijn er een tweetal boekpresentaties. Na de lunch is er een rondleiding door het kerkgebouw en/of dorp. De muziek wordt verzorgd door het gospelkoor van de Doopsgezinde Gemeente Ouddorp.

Het volledige programma kunt u hier vinden. Op het formulier staat ook hoe u zich voor deze dag kunt aanmelden. Tot ziens op 20 april!

De doopsgezinde gemeente van Harlingen onthult op zondag 8 juli 2012 de gerestaureerde grafsteen van Freerk Hoekstra. Hij was van 1792-1836 voorganger van de gemeente. Freerk Hoekstra schreef een aantal boeken voor de catechese en richtte zich als auteur specifiek tot kinderen. Op de website van de DBNL zijn een aantal primaire en secundaire bronnen van en over Freerk Hoekstra te vinden.

De kerkenraad van Harlingen nodigt belangstellenden van harte uit om bij deze gebeurtenis aanwezig te zijn (zondag 8 juli, vanaf 09.30). Ter gelegenheid van restauratie van de grafsteen vertelt Henk de Haan enige bijzonderheden over het leven van Freerk Hoekstra en zal het eerste exemplaar van een boekje worden uitgereikt. Een nazaat van Freerk Hoekstra onthult de gerestaureerde steen die dankzij een subsidie van de Wassenberg - Clarijs - Fontein Stichting en het Fonds Wijland van de ADS hersteld kon worden en nu in de hal van de vermaning aan de Zoutsloot is geplaatst.

Aanmelding graag per mail of telefoon, resp. eenlingdejong [at] hetnet.nl / 0517-234824

Op 22 januari wordt bij Tresoar de tentoonstelling Menno! geopend. Het programma begint met een inloop tussen 13.30 en 14.00, waarna drs. Bert Looper de tentoonstelling zal inleiden. Er is een toespraak van prof. dr Yme Kuiper over de doopsgezinden in de tweede helft van de 18e eeuw. Bovendien zingt de Cantorij, onder leiding van Jaap Meerms, een aantal doperse liederen. Meer informatie op de website van de doopsgezinde gemeente te Leeuwarden.

Tot en met 8 januari 2012 is in Museum Het Prinsenhof een overzichtstentoonstelling te zien over de Delftse portretschilder Michiel van Mierevelt (1567-1641). In zijn tijd was hij beroemder dan Vermeer, maar nu is hij wat in de vergetelheid geraakt. Van zijn enorme collectie (ca 5.000 portretten) zijn er zo’n 600 bewaard gebleven.

Iedereen die er enigszins toe deed wilde door hem worden geschilderd. Van Mierevelt uit Delft was hofschilder en van doopsgezinde huize. Van Mierevelt schilderde ook portretten van doopsgezinden waaronder de beide Waterlandse leraren Hans de Ries (niet bewaard gebleven, behalve in gravure) en Lubbert Gerritsz. Het portret van laatstgenoemde predikant hangt er wel, maar ontbreekt in de catalogus.

Aan het portret van Lubbert Gerritsz zit een spannend verhaal vast. Enige tijd na het vertrek van de hoogleraar prof. dr. Irvin B. Horst werd het opgegeven als gestolen. Zo’n twintig jaar later, rond 2008 werd het door iemand op straat aangetroffen bij een Amsterdamse vuilnisbak. Uiteindelijk kwam het weer in de UvA-collectie terug.

Naast portretten produceerden Van Mierevelt en zijn leerlingen vele gravures. De tentoonstelling geeft een prachtig inzicht in het gelikt draaiende bedrijf van Van Mierevelt. De man loopt echt binnen als succesvolle zakenman, maar laat na zijn dood ook de gemeenschap delen in zijn welstand, zo stelt prof. dr Piet Visser, hoogleraar Mennonitica aan de Vrije Universiteit. De doopsgezinde achtergrond van Van Mierevelt komt overigens wat minder sterk naar voren in de tentoonstelling. [JdJ]

Alleszins de moeite waard. Voor info. http://www.prinsenhof-delft.nl/

U kunt zich nu aanmelden voor de najaarsbijeenkomst van de Doopsgezinde Historische Kring. Datum: 8 oktober 2011 in de Singelkerk te Amsterdam. Thema: 100 jaar vrouwen op de kansel, 1911-2011. De aanmeldingstrook kunt u in dit document vinden (uitnodiging en agenda). U kunt zich ook per mail opgeven (e.schlecht@kpnplanet.nl) onder vermelding van uw naam, adres, tel.nr. Niet-leden betalen 20 euro. DHK-leden ontvangen 5 euro korting (15 euro, incl. koffie, lunch en thee).

Dit jaar is het precies honderd jaar geleden dat de eerste vrouwelijke predikant van Nederland, Anne Zernike, werd beroepen in de doopsgezinde gemeente Bovenknijpe. Dit voorbeeld werd in de loop van de twintigste eeuw gevolgd door onder andere de remonstranten (1918), de lutheranen (1929), de hervormden (1957), de gereformeerden (1970) en de Nederlands gereformeerden (2007). Lees verder »

Zondag 3 april zal het VPRO radioprogramma OVT (Onvoltooid Verleden Tijd) tussen 10.00 en 12.00 uur op Radio 1 uitgebreid aandacht schenken aan de geschiedenis van de doopsgezinden.

Het programma wordt live vanaf de locatie Bijzondere Collecties van de UBA aan de Oude Turfmarkt 129 uitgezonden. Aan tafel bij presentator Jos Palm zullen aanschuiven: Luuc Panhuysen, Anna Voolstra en Piet Visser. De directe aanleiding vormt de tentoonstelling ‘Gedoopt. Vijf eeuwen doopsgezinden in Nederland’. Onderwerp van gesprek vormt uiteraard het doperdom door de eeuwen heen, met name ook de 19de en 20ste eeuw, maar dan vooral opgehangen aan de levens van ‘Bekende Nederlanders’ uit heden en verleden.

OVT, zondag 3 april, radio I, 10.00-12.00

Van 23 februari t/m 15 mei 2011 is bij de Bijzondere Collecties van de UvA de tentoonstelling Gedoopt. Vijf eeuwen doopsgezinden in Nederland te zien.

De tentoonstelling Gedoopt, over de lange en bewogen geschiedenis van de doopsgezinde geloofsgemeenschap in Nederland, laat op een hedendaagse manier zien hoe een relatief kleine groep grote invloed heeft gehad op de Nederlandse samenleving. Dit wordt in beeld gebracht met topstukken uit de belangrijkste collectie op dit gebied ter wereld. Deze bevindt zich bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam als bruikleen van de Verenigde Doopsgezinde Gemeente Amsterdam.

De tentoonstelling brengt de doopsgezinde geschiedenis in beeld met unieke boeken, handschriften, brieven, prenten en schilderijen. De eigen collectie wordt aangevuld met belangrijke bruiklenen. Niet eerder waren zoveel doopsgezinde topstukken te zien in één tentoonstelling. Er zijn onder meer schilderijen van Govert Flinck, Jan Lievens, Cornelis Springer, Jan Mankes en Edgar Fernhout te zien.

Andere belangrijke stukken zijn bijvoorbeeld de enige bewaard gebleven brief van Menno Simons, etsen van Rembrandt, een nooit verstuurde brief van Multatuli en een huwelijksgedicht in het handschrift van Aagje Deken. Geen dogma’s of groepsdwang Doopsgezinden – naar hun leider Menno Simons ook wel mennonieten genoemd – laten zich op volwassen leeftijd dopen en kennen geen centraal kerkelijk gezag. Kenmerkend voor hun geloofsovertuiging is ook de zelfstandig denkende geest, die zich niet laat insnoeren door dogma’s of groepsdwang. Enkele doopsgezinde, nog altijd actuele kernwaarden zijn tolerantie, eigen verantwoordelijkheid en pacifisme. Lees verder »

The last issue number 34 (2008) has been published last year. Due to various circumstances it is not possible to publish a new issue this year. The year 2011 is a very special year for the Mennonites (Doopsgezinden) in the Netherlands:

- 100 years ago the first woman was ordained as a (Mennonite) minister;
- The first issue of the Doopsgezinde Bijdragen was published 150 years ago;
- The Algemene Doopsgezinde Sociëteit (Dutch Mennonite General Conference) was founded 200 years ago;
- The Doopsgezind Seminarium (Minister training) is 275 years old;
- Menno Simons withdrew from the Catholic Church 475 years ago.

In this special year the Doopsgezinde Historische Kring organizes, together with other Mennonite institutions, both a large exhibition in the University Library in Amsterdam and a two day congress about the completion of the emancipation and integration of the Mennonites in the 19th century.

To mark this special year, the issues 35 (2009) and 36 (2010) of the Doopsgezinde Bijdragen will be put together into one special double issue. This issue will feature about 15 articles covering the subjects mentioned before. This special, thick issue will be complemented with a portrait gallery of well-known Dutch Mennonites of the 19th century. The book will be published in February 2011 prior to the opening of the exhibition. Issue 37 (2011) will be published in fall 2011 and will feature the speeches held at the congress.

Als laatste is jaargang 34 (2008) vorig jaar verschenen. Door een reeks van omstandigheden is het niet mogelijk gebleken om dit jaar een nummer uit te brengen.

In het jaar 2011 heeft Doopsgezind Nederland veel te vieren! Zo is het 100 jaar geleden dat een vrouw in het predikantsambt werd aangesteld; verscheen de eerste Doopsgezinde Bijdragen 150 jaar geleden; bestaat de Algemene Doopsgezinde Sociëteit 200 jaar; is het Doopsgezind Seminarium 275 jaar oud en nam Menno Simons 475 jaar geleden afscheid van het ‘pausdom’. In dit gedenkwaardige kader organiseert de DHK samen met andere doopsgezinde instellingen zowel een grote tentoonstelling als een tweedaags congres over de voltooiing van de doopsgezinde emancipatie en integratie in de 19de eeuw.

Om dit jubeljaar historisch te markeren, worden de jaargangen 35 (2009) en 36 (2010) van de Doopsgezinde Bijdragen tot één dubbelnummer samengevoegd, dat zo’n vijftien artikelen zal bevatten rondom de genoemde thematiek. Dit bijzondere, dikke themanummer dat ook een portretgalerij van bekende 19de-eeuwse doopsgezinden zal bevatten, verschijnt in februari 2011 bij de opening van de tentoonstelling. Jaargang 37 (2011) verschijnt in het najaar van 2011 met de inleidingen gehouden op het congres.

Op zaterdag 24 april 2010 wordt in de vermaning van de doopsgezinde gemeente Sappemeer-Noordbroek de voorjaarsbijeenkomst van de Doopsgezinde Historische Kring gehouden. De dag staat in het teken van Foeke Wigles Gorter (1756-1836), leraar van de doopsgezinde gemeente te Sappemeer.

Tijdens deze dag is er een boekpresentatie naar aanleiding van de publicatie van een selectie uit de dagboeken van Gorter, waarover later meer. Naast gelegenheid voor persoonlijke ontmoeting wordt er een wandeling georganiseerd en zijn er verschillende lezingen. U kunt het programma hier downloaden.

Voor het bijwonen van deze bijzondere dag kunt u zich o.v.v. naam, adres en tel.nr. opgeven bij Elma Schlecht - m.schlecht@kpnplanet.nl

Vorig jaar verscheen de 34e jaargang van de Doopsgezinde Bijdragen. In februari 2011 verschijnt een dubbelnummer van de Doopsgezinde Bijdragen (jaargang 35/36) over de doopsgezinde emancipatie in de 19e eeuw. Deze speciale uitgave zal ook als los boek in de handel verkrijgbaar zijn.

2011 staat in het teken van herdenkingen. Tweehonderd jaar Doopsgezinde Sociëteit (1811) - Honderd jaar vrouw in het predikantsambt (1911) - 275/6 jaar Doopsgezind Seminarium (1735) - honderdvijftig jaar Doopsgezinde Bijdragen (1861) - 475 jaar Menno’s afscheid van het “pausdom” (1536).

In 2011 zal een tweedaags congres plaatsvinden over de voltooiing van de doopsgezinde emancipatie in de 19e eeuw. Tegelijkertijd zal er een tentoonstelling worden gehouden over de integratie van de doopsgezinden in de Nederlandse samenleving en gaat ook het reeds genoemde themanummer van de Doopsgezinde Bijdragen nader op dit thema in.

Een uitgebreide inhoudsopgave van de eerder verschenen jaargang 34 (2008) kunt u hier vinden. Voor een abonnement kunt u zich hier aanmelden.

De Universiteitsbibiotheek van Amsterdam heeft onlangs een brief van Marten Martens verworven. Het gaat om een brief uit het revolutiejaar 1795. De brief maakt deel uit van de correspondentie van Marten Martens aan zijn ouders. In 2005 werden al twintig brieven uit deze collectie gepubliceerd in de serie Manuscripta Mennonitica.

Tijdens de tentoonstelling in februari 2011 - naar aanleiding van 200 jaar Doopsgezinde Societeit - zal bedoelde brief aan het publiek worden getoond.

Youtube item

Op 31 oktober houdt de Doopsgezinde Historische Kring haar najaarsbijeenkomst. Thema is ‘Andersdenkend Ameland’. Tijdens de dag worden de vermaningen te Hollum en Ballum bezocht, terwijl de lezing handelt over de dopers gereformeerde ‘dialoog’ uit de (na)dagen van Calvijn [Programma]

Op Ameland bestonden al vanaf de zestiende eeuw doperse gemeenten in Hollum, Ballum en Nes. Veel Amelanders behoorden tot de Vlamingen; de zogenaamde Jan Jacobsgezinden en de Foppe Onnesgezinden. In 1804 verenigden deze gemeenten zich. Tegelijk zochten een aantal bezwaarden toenadering tot de ‘Vereniging tot Heil des Volks’ van de ex-menniste leraar Jan de Liefde. In 1866 sloot de ontstane gemeente zich aan bij de Gereformeerde Kerk. Deze gemeente heeft dus onmiskenbaar doopsgezinde ‘roots’.

Niet verbazingwekkend, maar evenzeer uniek is het huidige doopsgezind-gereformeerde samenwerkingsverband op Ameland. Dat bestempelt andersdenkend Ameland tot plek bij uitstek om in DHK-verband stil te staan bij de 500ste geboortedag van Calvijn en de vroeger verre van relaxte relatie tussen dopers en calvinisten.

Aanmelding voor 17 oktober 2009: m.schlecht@kpnplanet.nl  onder vermelding van naam, adres en telefoonnummer.

Op 16 april j.l. was het 360 jaar geleden dat de dichter, etser en schilder Jan Luyken (1649-1712) werd geboren. Over hem en zijn werk is veel geschreven. Tien jaar geleden verscheen er in de Doopsgezinde Bijdragen een portfolio met tekeningen en prenten van Luyken. Ter gelegenheid van de verjaardag van Luyken een elektronisch herpublicatie van het bedoelde portfolio. De afbeeldingen zijn op dit moment alleen in thumbs (klein formaat) beschikbaar. Meer…

Op zaterdag 16 mei 2009 organiseert de Doopsgezinde Historische Kring haar jaarlijkse voorjaarsbijeenkomst te Harlingen. Tijdens het ochtendprogramma gaan de lezingen over het rijke Harlingen heden en verleden. In de middag is er route langs diverse locaties in zuidwest Friesland (programma)

Harlingen neemt in de geschiedenis van het Nederlandse doperdom een belangrijke plaats in. Menno Simons hield er in 1557 zijn allerlaatste bijeenkomst op Friese bodem. Lenaert Bouwen dwong hem in te stemmen met de eerste afsplitsing: de verbanning van de Waterlanders. Ooit waren er te Harlingen zes verschillende doperse richtingen vertegenwoordigd. Toch kende Harlingen een bloeiend gemeentelijk en cultureel leven.

In het middagprogramma is er een rondrit per bus door zuidwest Friesland. Dit gebeurt middels een van de vijf toeristische tochten uit de nieuwe gids met Menno Simons routes (2008), een mooi initiatief van de Stichting Doopsgezinde Monumenten in Friesland (SDMF). Lees verder »