Gouda, 6 oktober 1984
Verslag van de twee├źntwintigste bijeenkomst

Deze bijeenkomst werd gehouden in de Agnietenkapel te Gouda.
Aanwezig waren 120 leden en belangstellenden.

'Gouda en de ketters' was de titel van een inleiding door dr H. Bonger, die in 1954 promoveerde op 'De motivering van de godsdienstvrijheid bij D.V. Coornhert'.

Gouda was een handelsstad, die in de 16e eeuw achteruit ging. De Reformatie is nooit goed tot Gouda doorgedrongen. Voetius noemde de stad 'een rattennest en drekwagen van alle ketterijen'.
Er zijn in Gouda slechts enkele ketters vervolgd; in 1570 werd een Doper terechtgesteld. Veel invloed had de predikant Herman Herberts, die in 1582 in Gouda werd beroepen.
Hij was een perfectist: de mens kan menselijk perfect worden omdat God niets van hem eist wat hij niet kan. Coornhert, die de laatste jaren tot zijn dood in 1590 in Gouda woonde, is 'de profeet van het perfectisme' (Bruno Becker) genoemd.
Coornhert is Rooms-Katholiek gebleven; hij veroordeelde de Reformatie omdat die zoveel strijd en doden had gebracht.

Coornhert was een vriend van de Doopsgezinden (van Hans de Ries) zowel als een vijand (van hun leer en hun kerk). De ban beschouwde hij als een gebrek aan christelijke liefde. Het scheiden en scheuren van de kerk, waar de Doopsgezinden onder leden, had volgens Coornhert geen voorbeeld in de bijbel. Hij bepleitte volledige godsdienstvrijheid.

's Middags was er een wandeling door de binnenstad en een bezoek aan de Janskerk met de 'Goudse glazen' van de gebroeders Dirk en Wouter Crabeth.

De bijeenkomst werd besloten met een wijdingswoord door mevr. ds. A. de Jonge.

Dirk Visser

[in Doopsgezinde Bijdragen nieuwe reeks nummer 11 (1985) ]