Texel - Den Burg, 20 mei 2006
Voorjaarsbijeenkomst
'Doopsgezinden op Texel'

Zie hier de uitnodiging met toelichting op het programma
Hieronder het verslag

Het thema van deze voorjaarsvergadering was 'Doopsgezinden op Texel'. De promotie op 29 september 2005 van dr. Gerard van der Kooi als slotstuk van zijn uitgebreide onderzoek naar de godsdienstige veranderingen op Texel in de jaren 1514-1572 vormde de aanleiding tot onze excursie naar 'dit halfbarbarische eiland' (kwalificatie van de ketterjagers uit 1570).
In dit proefschrift, De Wynberch des Heren. Godsdienstige veranderingen op Texel 1514-1572 (Hilversum, Verloren, 2005) is de auteur, afkomstig van Texel en jarenlang predikant aldaar, op onderzoek gegaan naar de godsdienstige ontwikkelingen op het eiland. Jarenlange literatuurstudie en intensief en origineel archiefonderzoek in zeer uiteenlopende bronnen, brachten hem op het spoor van het ontstaan en overleven van de vroegste gemeente. De oproep van Jan van Leiden aan 'alle gheloovighe verbont genoten' om in maart 1534 naar Münster, het nieuwe Jeruzalem, af te reizen, bereikte in eerste instantie een beperkte groep Texelaars.
Dr. Van der Kooi heeft de kennis van deze groep wederdopers niet alleen naar boven weten te halen, maar ook een veel groter aantal dopers weten te identificeren, en hun frustratie na de mislukking van Münster, hun standhouden tijdens de daarop volgende periode van ketterjacht, de terechtstelling door verbranding van hun leider Jan Gerritsz in Den Haag op 16 december 1564, én de uiteindelijke vestiging 'bovengronds' van de Texelse doperse gemeente precies in kaart weten te brengen.
Omdat onze voorzitter Bonny Rademaker, die immer present is, deze dag verstek moest laten gaan wegens zeer zorgelijke familieomstandigheden, nam Piet Visser de honneurs waar. Na de oversteek vanuit Den Helder naar Oudeschild en de aankomst per bus in de vermaning van Den Burg, werden wij verwelkomd met koffie en een hartelijk woord door br. F. Visman, voorzitter van de Doopsgezinde Gemeente Texel.

Tijdens de ochtendzitting nam br. Van der Kooi ons in een boeiende lezing mee langs historische en theologische wederwaardigheden van het 'wederdoperse' Texel.
Een inleiding over het hedendaagse doopsgezinde Texel sloot hierop aan en deed ons al uitzien naar de rondrit over het eiland met een Texelse gids.

Na de goedverzorgde lunch dankzij vele vrijwilligershanden, en een kuier door Den Burg, was het dan om 14.00 uur zo ver.
Maar liefst 100 enthousiastelingen hadden zich voor deze excursiedag opgegeven, hetgeen betekende dat de groep over twee bussen verdeeld moest worden. Dankzij deskundige leiding van de gidsen kregen we alle hoeken van het schitterende eiland te zien, waar menige plek dopers sentiment opriep. Om 16.00 uur werd bij een goed verhaal over de plaatselijke geschiedenis thee geschonken in de prachtige vermaning van Oosterend.

Na het gebruikelijke slotlied dankte de dag-voorzitter alle Texelse betrokkenen die de DHK zo'n gastvrij onthaal hadden bezorgd. Daartoe overhandigde hij een klein materieel blijk van dank voor de zeer actieve zusterkringen op Texel, waarna de bus het gezelschap weer ruimschoots op tijd afleverde voor de retourvaart naar Den Helder. Deze zeer geslaagde dag zal vast menigeen aanleiding hebben gegeven nog eens terug te komen.

B.P. Helfferich-Visser

[in: Doopsgezinde Bijdragen nieuwe reeks nummer 32 (2006) pp. 346-347]