Sneek, 2 juni 2007
Boekpresentatie: 'Één grote familie'
'Doopsgezinde elites in de Friese Zuidwesthoek'

Zie hier uitnodiging met toelichting op het programma
Hieronder het verslag

Deze bijeenkomst, in de vermaning van de Doopsgezinde Gemeente Sneek, stond in het teken van de presentatie van het boek van dr. Cor Trompetter, getiteld: Eén grote familie; doopsgezinde elites in de Friese Zuidwesthoek (Hilversum, 2007), dat hij geschreven heeft als projectonderzoeker van de Fryske Akademy te Leeuwarden.
Daarom mochten door de gelegenheidsvoorzitter Piet Visser - DHK-voorzitter Bonny Rademaker-Helfferich was in verband met een begrafenis helaas verhinderd - onder de ruim 130 aanwezigen ook tal van niet DHK-leden welkom geheten worden, waaronder familieleden van Trompetter, leden van de Fryske Akademy, die als medeorganisator van de dag optrad, en enkele 'pommeranten' uit de wereld van overheid en politiek. Dat betrof niet alleen de burgemeester van Weststellingwerf,  de heer G. van Klaveren, waar Trompetter inmiddels wethouder van Welzijn,  Onderwijs, Sport, Werk en Inkomen is, maar bovenal de heren J.W. Boekhoven, burgemeester van de gemeente Nijefurd, en H. van den Broek, wethouder van Sneek, die twee van de drie gemeenten (ook Bolsward) vertegenwoordigden, die mede de uitgave van het boek hebben gesubsidieerd.

Mw. W.E. Eijkman-Kruisinga begroette als voorzitter van de Doopsgezinde Gemeente Sneek het gezelschap met een korte uiteenzetting over het reilen en zeilen van de Snitser menisten.

Prof. dr. H. Mol die de verhinderde directeur van de Fryske Akademy, dr. R. Salverda, verving, schetste vervolgens de totstandkoming van dit boek. Trompetter was in 2002 aangesteld ter vervanging van de in november 2001 plotseling overleden dr. Samme Zijlstra die met het onderzoek een aanvang had gemaakt. Het project over de Friese Zuidwesthoek vormt onderdeel van het nog steeds lopende landelijke onderzoeksproject 'Elitevorming onder doopsgezinden
in de Republiek (1600-1850) ', dat vanuit de VU gecoördineerd wordt. In dit geval
werd Trompetters onderzoek inhoudelijk begeleid door een breed samengestelde academische klankbordgroep, waarvan ook vertegenwoordigers van de  erschillende medefinanciers van het Friese Zuidwesthoekproject deel uitmaakten, waaronder in het bijzonder de Boersma-Adema Stichting, de Ottema-Kingma Stichting en het Fonds Oosterbaan - die met veel dank genoemd mogen worden. Het degelijk uitgevoerde en fraai geillustreerde boek van 334 bladzijden, dat een schat aan doperse netwerkrelaties blootlegt, is uitgebracht als deel 4 van de Doopsgezinde Documentaire Reeks.

Cor Trompetter hield vervolgens een voordracht die als smaakmaker mocht gelden voor de rest van zijn werk. In kort bestek liet hij zien hoe doopsgezinde Snekers telkens het pad der vernieuwing betraden, wat geïllustreerd werd aan de hand van de achttiende- en negentiende-eeuwse Oudvlaamse families Wouters, De Roos en Bleeker.

Daarna verzorgde prof. dr. Yme Kuiper (bijzonder hoogleraar in de Religieuze en Historische Antropologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, en recentelijk toegetreden tot de redactie van de Bijdragen), een interessante lezing over hoe in vroeger tijden de doopsgezinden in Harlingen hun stempel zetten op het plaatselijke, culturele en politieke leven. Samen met dr. Harm Nijboer verricht hij al jaren onderzoek naar de doperse elites van Harlingen.

Het kersverse DHK-bestuurslid Onijdes Sijtsma had ervoor gezorgd dat het ochtendprogramma muzikaal werd omlijst met een sprankelend optreden van een kwartet van leerlingen uit het voortgezet onderwijs, waarin hij werkzaam is.

Het officiële hoogtepunt was de uitreiking van de eerste exemplaren van Trompetters boek aan de reeds genoemde bestuurders van Sneek en Nijefurd. Zonder twijfel draagt deze sociaal-historische studie wezenlijke en vooral nieuwe inzichten aan over de (netwerk) geschiedenis van het Nederlandse doperdom (zie de recensie ervan DB nieuwe reeks nummer 33 (2007).
Het boek werd, al dan niet gesigneerd, tijdens de lunchpauze, die door de gemeente uitstekend verzorgd werd, met enthousiasme aangeschaft tegen een speciaal voor deze dag gereduceerde prijs.

's Middags verplaatste het gezelschap zich naar de historische binnenstad, waar
met name het bezoek aan het Fries Scheepvaartmuseum zeer de moeite waard was. Dit museum dat in een voormalig dopers pand gevestigd is aan het Kleinzand, het 'Menistenhemeltsje' waar vooral de familie Wouters haar stempel op heeft gezet, heeft een zeer rijke collectie. Deze behelst veel meer dan enkel de geschiedenis van de Friese scheepvaart: ook over het doopsgezinde verleden
heeft de collectie veel te bieden, zoals uit de speciaal vervaardigde flyer bleek (26 van de 28 illustraties in Trompetters boek, waaronder veel portretten, zijn bijvoorbeeld uit dit bezit afkomstig). Het is aan te raden, zeker ook voor degenen die deze dag gemist hebben, eens in de catalogus op de website van het museum te snuffelen (www.friesscheepvaartmuseum.nl), met behulp van de zoekopdracht 'doopsgezind' of 'doopsgezinden'.

Smit Henk Plus Vrouw Hettyts

Na de thee volgde nog een korte huishoudelijke vergadering, waarin voor de laatste maal decharge werd verleend aan penningmeester Henk Smit voor het gevoerde financiële beheer. Na bijna dertig jaar trouwe dienst werd er met terechte loftuitingen afscheid van Henk genomen die, samen met zijn vrouw Hettie (zie foto), altijd een onafscheidelijk duo vormde op elke bijeenkomst van de DHK. Zij beiden waren decennialang, zelfs in de meest letterlijke zin, het gezicht van de DHK, omdat geen der bijeenkomsten een aanvang kon nemen, zonder dat de bezoekers bij hen de verschuldigde penningen hadden voldaan. Graag hadden we deze immer oprechte en niet van Mokumse humor gespeende mens en penningenman, die al die jaren ongelooflijk veel werk heeft verzet - vooral ook achter de DHK-schermen - een receptie aangeboden, maar Henk Smit, inmiddels benoemd tot erebestuurslid, vond dat teveel ondoperse polonaise aan zijn bescheiden lijf. Ondertussen heeft het bestuur februari jongstleden hem en zijn vrouw in intieme kring ten (buiten) huize van secretaris Elma Schlecht in Etersheim een gezellig en inspirerend Italiaans etentje aangeboden, waarbij hij ons als bestuur een zeer behartigenswaardig bestuurlijk testament heeft nagelaten. Daarna werd de nieuwe penningmeester voorgesteld: Joop Lavooij uit Oostzaan, gepokt en gemazeld in het accountancyvak, die onmiddellijk, zoals reeds zichtbaar was, met veel verve en deskundigheid deze taak heeft overgenomen.
En hoewel het in de slopende selectieprocedure voor deze functie niet als competentievereiste was opgevoerd, mag de DHK er zich desalniettemin op verheugen dat zij in hem tegelijkertijd ook zijn echtgenote Betty Lavooij-Janzen mag begroeten, die als jarenlange vrijwilligster van de Doopsgezinde Bibliotheek
eveneens zeer ingewijd is in ons boeiende werkterrein.

Doopsgezinde geschiedenis is vooral ook familiegeschiedenis, zoals deze dag in alle opzichten weer is gebleken. Het lijdt geen twijfel dat deze bijeenkomst allerwegen geslaagd was, vooral ook dankzij het warme onthaal van de Snitser menisten: soks smakket nei mear!

Piet Visser

[in: Doopsgezinde Bijdragen nieuwe reeks nummer 33 (2007) pp. 226-228]