Groningen & Leer 24 mei 2008
van Oude Vlamingen & 'n excursie naar Oost-Friesland

Zie hier de uitnodiging met toelichting op het programma
Hieronder het verslag

Onze voorjaarsbijeenkomst was gegoten in de vorm van een excursie. Al eerder, in het weekend van 27 en 28 september 2003, heeft de DHK een bezoek aan Oost-Friesland gebracht, waarbij vanwege tijdgebrek een kort bezoek aan Leer  moest komen te vervallen. We beloofden toen met een apart bezoek deze omissie te herstellen. Aangezien De Groninger Sociëteit van Oude Vlamingen haar centrum in 'Stad' had, was het erg prettig dat we zowel in Groningen als in Leer op één dag ontvangen konden worden. Daarom verzamelden zich op zaterdag 24 mei 2008 zo'n 75 DHK-leden in de Doopsgezinde Kerk aan de Oude Boteringestraat 33 te Groningen. Daar werden we hartelijk ontvangen door de voorzitter van de kerkenraad van de Groningse gemeente, Beno Hofman, en gesterkt door koffie met toebehoren door het actieve kostersechtpaar.

Het ochtendprogramma was gewijd aan een korte inleiding over de Groninger gemeente door Beno Hofman, waarin hij aan de hand van belevenissen uit zijn eigen familie de veranderingen in de Groninger gemeente schetste. Ook nu weer een stuk 'orale' geschiedenis, dat het algemene geschiedbeeld verhelderde en aanvulde. Toch iets voor de DHK om daar weer opnieuw aandacht aan te besteden.

In de lezing: Demografische pech; de razendsnelle halvering van een doopsgezinde gemeente in Groningen, door mr. drs Marcel Kremer, ondersteund
door een beeldpresentatie, werd duidelijk dat de getalsmatige achteruitgang van
de Oude Vlamingen in Groningen niet het gevolg was van hun behoudende geloofspolitiek, maar van evidente factoren van medische, economische en maatschappelijke aard. Door systematisch onderzoek wist Marcel Kremer, zelf van Oud-Vlaamse afkomst, veel nieuws aan het licht te brengen. Hij is bezig aan een dissertatie over de Groninger Oude Vlamingen.

Leer Kerk Ext TS
De doopsgezinde kerk te Leer

Na de lunch vertrokken we per bus naar de Mennonitengemeinde Leer-Oldenburg aan de Norderstrasse 35. In het fraaie neoclassicistische kerkje uit 1825 stonden mevrouw Wilma Bartels, de dochter van de historicus Karl Bartels, en mevrouw Renate Gerdes ons op te wachten in het mooie lichte interieur, waar we in twee lezingen op de hoogte werden gebracht van de geschiedenis van de Mennonieten, de betekenis van hun Schutzbrief, hun kerkgebouw en hun gemeente. Als slot kregen we uitleg over de grote taak die men zich gesteld heeft: de afronding van de restauratie van het gebouw, waarvoor ten behoeve van het dak nog zo'n €150.000,— nodig is en waar men vol hoop aan begonnen is. De ontvangst na afloop van de lezingen met een heerlijk kopje Ostfriesenthee was uitermate hartelijk en de stadsgidsen stonden om ca. 15.15 uur al voor de kerk; klaar voor een begeleide stadswandeling door historisch Leer, waarbij ook enkele DHK-leden, als Herr Michael Clemens uit Neustadtgödens, Herr Klaas Dieter Voss, en de heer Mark van der Valk, zich als kenners hadden gevoegd.

Om 17.15 uur werden we door de twee bussen naar het hotel Ostfriesen Hof aan de Groninger Strasse gebracht, waar we samen het diner nuttigden en ervaringen konden uitwisselen. De Oostfriezen hebben grote hotels, kennelijk altijd veel gasten, zo ook hier, en alles loopt er steeds gesmeerd. Om 18.30 vertrokken we weer richting Groningen, waar we op tijd voor de treinen van ca. 20.00 bij het NS Station Groningen aankwamen. De excursie verliep prettig en velen zullen nog eens weer terug willen komen om bijvoorbeeld wat Ostfriesenthee in te slaan en tijdens de vakantie een kerkdienst mee te maken. Dat is mogelijk. De gemeente van Leer ontvangt u graag elke 1' zondag van de maand om 10 uur in de dienst. In de zomermaanden is de kerk ook op andere tijden voor bezichtiging geopend. Raadpleeg hiervoor het VVV ter plaatse.

Bonny Rademaker-Helfferich

[in: Doopsgezinde Bijdragen nieuwe reeks nummer 34 (2008) pp. 288-289]