Krefeld, 2 oktober 2010
Najaarsbijeenkomst

 Zie hier de uitnodiging met toelichting op het programma
Hieronder het verslag

Op 2 oktober 2010 vertrokken 72 leden van de DHK per bus vanuit Nijmegen naar Krefeld voor een Ausflug (of uitstapje) in ons grote buurland. Scheidend DHK-voorzitter Bonny Rademaker-Helfferich 'freute sich riesenhaft auf einem schonen Ausfiug nach Krefeld'. Krefeld telt circa 240.000 inwoners en ligt op de linker Rijnoever van deelstaat Nordrhein-Westfalen.

Onderweg van en naar Nijmegen, werden wij door Bonny Rademaker-Helfferich ingewijd in de (Romeinse) geschiedenis van Wesel en vooral Xanten, die tezamen met Kleve en Rees prachtige stadjes vormen in onze Gelderse achtertuin.

In Krefeld stond de doopsgezinde historie centraal. Pfarrer Christoph Wiebe verwelkomde de Hollanders om 12.00 uur met een verrukkelijke warme lunch en verzorgde daarna een circa 90 minuten durende rondwandeling door de binnenstad van Krefeld.
Vanaf 1607 vestigden zich hier de eerste mennonieten. Krefeld was namelijk vanaf 1600 in grafelijke bezit gekomen van de Oranje-Nassau's. Vanaf 1607 werden de Oranjes gedwongen op hun calvinistische leen ook katholieken te dulden, een verdrag waarvan zeker ook de dopers profiteerden.
Vooral onder Prins Maurits ontwikkelde Krefeld zich tot een safe haven voor doopsgezinden.

Evenals in de Nederlanden waren hier vele mennisten actief in de textielweverij en -handel (zie daarvoor het artikel in DB 35/36 (2009/2010). Krefeld zou zich tot centrum van vooral de zijdeproductie ontwikkelen, dankzij vooraanstaande families als Von der Leyen, Floh, Preyers en Beckerath. In de loop van de achttiende eeuw - de stad was toen al lang in Pruisische handen overgegaan - zouden de Krefeldse zijdebaronnen zelfs hun Twentse en Haarlemse textielbroeders uit de markt prijzen!

Desalniettemin werkten de vroegere banden met Nederland nog lang door, vooral ook in kerkelijk opzicht. Tal van aan het Seminarium afgestudeerde predikanten werden hier voorganger, zoals nog in de negentiende eeuw de dominees Hidde van der Ploeg en Isaac Molenaar. De beroemdste Krefelder in Nederland was zonder twijfel Samuel Muller, de 'meniste paus', die hier ooit als wees is opgegroeid.

Samuel Muller

Muller_Samuel_nmsGepast was daarom een bezoek aan het Deutsches Textilmuseum, maar omdat dat tijdelijk gesloten was, luisterden we in de kerk naar een lezing over het doopsgezinde aandeel in de Krefeldse zijdeindustrie.

Om 17.15 uur vertrokken de DHK'ers naar Xanten, waar een ieder op eigen houtje de (middeleeuwse) binnenstad en de kerk bekeek en na aankomst op het station te Nijmegen kon een ieder rond 20.00 uur weer zijns of haars weegs gaan.

Elma Schlecht, secretaris

[in: Doopsgezinde Bijdragen nieuwe reeks nummer 37 (2011) pp. 334-335]