Amsterdam, Singelkerk 8 oktober 2011
100 jaar vrouwen op de kansel 1911-2011
Najaarsbijeenkomst 2011

Aanleiding voor het thema vrouwen op de kansel in de 20e eeuw, was dat honderd jaar geleden Anne Mankes-Zernike in 1911 de eerste vrouwelijke predikant in Nederland werd, toen zij in Bovenknijpe een beroep kreeg.

Zie hier de uitnodiging met toelichting op het dagprogramma
Hieronder het verslag
In het najaar kwamen we op 8 oktober 2011 weer samen in de Amsterdamse Singelkerk voor de bijeenkomst, samen met de Vereniging voor Nederlandse Kerkgeschiedenis (VNK) voor het minicongres: 'Honderd jaar vrouwen op de kansel: 1911-2011'.
In 2011 was het precies honderd jaar geleden dat de eerste vrouwelijke predikant van Nederland, Anne Zernike, werd beroepen in de doopsgezinde gemeente Bovenknijpe. Dit voorbeeld werd in de loop van de twintigste eeuw gevolgd door onder andere de remonstranten (1918), de lutheranen (1929), de hervormden (1957), de gereformeerden (1970) en de Nederlands gereformeerden (2007).
In verschillende orthodox-protestantse kerken lijkt de discussie hierover nog gaande. De oud-katholieken besloten in 1998 het ambt voor vrouwen open te stellen, terwijl daarentegen voor rooms-katholieke vrouwen het priesterschap de laatste jaren juist onbereikbaar lijkt te worden.

Uit de twintigste-eeuwse discussies binnen de diverse kerkgenootschappen over de openstelling van het ambt voor vrouwen blijkt hoe omstreden dit besluit was. Theologische verschillen omtrent ambtsopvatting, maar ook het al dan niet bereid zijn tot aanpassing aan de maatschappelijke context, verklaren waarom het ene kerkgenootschap op een bepaald moment wel en het andere kerkgenootschap niet (of nog niet) bereid was om vrouwen te beroepen.

Op de najaarsbijeenkomst werd in korte lezingen dieper ingegaan op deze thematiek.
Prof. dr. Mirjam de Baar hield een lezing getiteld: 'Waarin is de 'roeping der vrouw gelegen?' Ze besprak daarin de rond 1900 gevoerde discussies in feministische en theologische kring over de geschiktheid van de vrouw voor het predikambt.
Drs Froukje Pitstra sprak over: 'Aan haar mijn eresaluut! Anne Zernike, eerste vrouw in 'het wondere ambt".
Dr. Lieke Werkman behandelde 'vrouwelijke predikanten en de publieke identiteit van de kerk. De openstelling van de ambten in de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Nederlandse Hervormde Kerk.'
Dr Pieter Post sprak over: 'Hoedster van het geloof, over de manier waarop de doopsgezinde ambtsopvatting en gemeentemodel gunstig uitpakken voor de rol van de vrouw' (opgenomen in nummer 38 van de Bijdragen).
Er werden liederen van Jacoba Mossel ten gehore gebracht door Djoke Winkler Prins en ter afsluiting werd gezamenlijke bundel van de DHK en de VNK gepresenteerd: "Honderd jaar vrouwen op de kansel, 1911-2011".
Er namen 120 mensen deel aan deze dag.

Elma Schlecht, secretaris
[uit Doopsgezinde Bijdragen nieuwe reeks nummer 38 blz.390-391 ]