19e eeuwse Van Eeghens vormden uitzondering op de handelsmoraal

zondag 7 september 2014 19e eeuwse Van Eeghens vormden uitzondering op de handelsmoraal

In haar laatste boek 'Vrije Jongens' behandelt Cordula Rooijendijk o.a. het handelshuis van de doopsgezinde Van Eeghens. Het algemene thema van het boek is de geschiedenis van de Nederlandse handelstradities, vanaf de tijd van het Hanze-stedenverbond, begin 14e eeuw, via VOC en slavenhandel tot in onze tijd. Rooijendijk belicht de praktijk en filosofie van de Van Eeghen-familie van begin 19e eeuw en zet die af tegen die van de gemiddelde Hollandse handelaar.  De Van Eeghens bleken anders om te gaan met winsten en slavernij dan de concurrent. De familie wees slavernij niet alleen af, maar kocht zelfs slaven vrij. Ook leefden zij niet op grote voet, zoals veel rijk geworden handelaren, maar juist betrekkelijk sober. Dit hangt samen, schrijft Rooijendijk, met een op de doopsgezinde geloofs- en zedeleer teruggaande wereldbeschouwing. Deze hield volgens haar in dat er in de wereld een precair, door God ingesteld evenwicht bestaat, dat de mens niet mag verstoren. Slaven horen er daarom niet te zijn, omdat díe instelling de gelijkheid van de mensen voor God doorkruist. Rijkdom moet voorts voor het algemeen nut en welzijn worden ingezet en dient niet te ongelijk verdeeld te zijn. Opvallend vindt zij hoe zeer zowel de toenmalige als de hedendaagse dominante economische ethiek hiermee in strijd lijkt te zijn.
Zie en hoor hier hoe zij er zelf in de uitzending van VPRO-boeken, met Wim Brands, over vertelt.

[ start op 6 min. 50. Daar gaat het gesprek over de Van Eeghens tot en met 9 min. 30, (plus nog van 11.35 tot 11.45 ; maar men kan natuurlijk ook terugspoelen naar het begin van het interview]

Rooijendijk Cordula Cu
Cordula Rooijendijk is een gepromoveerd geografe, adjunct-directeur van een basisschool en publiciste over uiteenlopende onderwerpen uit de sociale en economische (geografische) geschiedenis. ZIj schreef onder andere:
Alles moest nog worden uitgevonden. De geschiedenis van de computer in Nederland, 2007
Waterwolven. Een geschiedenis van stormvloeden, dijkenbouwers en droogmakers, 2009
Grootvader Piepestok. De geschiedenis van Nederlandse schoolmeesters, 2010

  • Het boek Vrije Jongens : een geschiedenis van de Nederlandse handel,is uitgegeven bij Atlas/Contact, ISBN 9789045019529 en kost als paperback €21,99