Een kleine geschiedenis van de Doopsgezinde Bijdragen

 

In 1861 verscheen het eerste nummer van de Doopsgezinde Bijdragen (zie hier de nu voor het eerst digitaal doorzoekbare online versie van dit allereerste nummer).  Dirk Harting (1817-1892) en Pieter Cool (1817-1891) traden als eerste redacteuren op. Zij werden in 1870 opgevolgd door Jacob Gijsbert de Hoop Scheffer. Na diens overlijden in 1893 nam Samuel Cramer (1842-1913) de redactie op zich. Tussen 1913 en 1915 stokte de uitgave. W.J. Kühler (1874-1946) nam de verantwoordelijk voor de jaargangen 1916 tot en met 1919 op zich.

In 1912 kwam de predikant en historicus Karel Vos (1874-1926) met een register op de eerste vijftig jaargangen (1861-1910).

Titelpagina Register DBBovendien nam hij in zijn register gegevens op uit een tweetal oudere periodieken: het Jaarboekje (1837-1850) en Godsdienstige Lectuur (1854-1858). Beide tijdschriften worden als voorlopers van de Doopsgezinde Bijdragen beschouwd. Na 1919 werd de uitgave van de Doopsgezinde Bijdragen gestaakt.

In 1975 verscheen het eerste nummer van een nieuwe serie Doopsgezinde Bijdragen, ook wel bekend als de DB (nieuwe reeks). In 2002 gaf de historica B. Rademaker-Helfferich een register uit op de nieuwe reeks (1975-2000). Bij deze uitgave werd overigens ook het register uit 1912 opgenomen (facsimile). Het register bevat de ingangen op onderwerpen, auteurs, personen, geografische locaties en op illustraties.

Een groot aantal medewerkers aan de oude reeks was theoloog. Hun kerkhistorische bijdragen waren vaak ontleend aan bronnen uit de gemeente waar ze als doopsgezind predikant actief waren. Een flink deel van de bijdragen was kerkhistorisch. Daarnaast werden actuele theologische ontwikkelingen besproken. In de nieuwe reeks Doopsgezinde Bijdragen werd de kerkhistorische invalshoek aangevuld en verrijkt met een meer cultuurhistorische aanpak.

DHKonline is uitdrukkelijk niet bedoeld als een vervanging van, wel als een aanvulling op, de Doopsgezinde Bijdragen. Zo wordt er naast het brengen van verenigingsnieuws en berichten over relevant geachte evenementen en publicaties van cultuurhistorische aard, die raken aan de doperse historie, nagedacht over en geëxperimenteerd met de mogelijkheden van dit digitale medium voor de geschiedbeoefening op het terrein van cultuur en religie.

Bronnen: ME, II, 87; Doopsgezinde Bijdragen (oude en nieuwe reeks)