Doopsgezinde Bijdragen nr 47 (2021) is uit, met nieuwe rubriek 'Bijzonder Dopers'

maandag 14 maart 2022 Doopsgezinde Bijdragen nr 47 (2021) is uit, met nieuwe rubriek 'Bijzonder Dopers'

Het DHK-jaarboek Doopsgezinde Bijdragen nieuwe reeks nr. 47, behorend bij het jaar 2021, is uiteindelijk verschenen. Het is weer een zeer gevarieerd nummer, waaruit Antoinette Hazevoet u alvast (verderop) een weergave biedt van één artikel om u nieuwsgierig te maken. Onderaan ziet u de volledige inhoudsopgave.
Na het redactioneel (klik HIER) begint het nummer met een nieuwe rubriek: 'Bijzonder Dopers', een korte persoonlijke bijdrage over een historisch object, of een anekdote uit de doperse sferen. De bedoeling is om in bondige en beeldende teksten verschillende aspecten van het dopers erfgoed naar voren te halen en te laten zien wat die voor persoonlijke betekenis hebben.
Dopers erfgoed kan van alles zijn: een voorwerp van emotionele waarde, een zinsnede die te pas en te onpas van stal wordt of werd gehaald, anekdotes, een ruimte die herinneringen teweegbrengt, of een spotprent die op de lachspieren werkt. Het kan om iets 'van thuis' gaan, of iets van een gemeente, iets lokaals of juist iets dat het lokale overstijgt. De rubriek zal zo in de loop der tijd zicht bieden op het dopers erfgoed in de breedste zin van het woord en de betekenis die het voor iemand persoonlijk heeft.
Het idee is een tekst van niet meer dan 700 woorden te plaatsen liefst met een illustratie (foto of tekening) over een dopers 'erfstuk' dat een bijzonder persoonlijke betekenis heeft.
Voor volgende nummers zien we graag nieuwe bijdragen met illustraties tegemoet: redactie@dhkonline.nl. De redactie zal dan contact opnemen over plaatsing.
De rubriek start door een bijdrage van Jan Keuning over zijn vader H.R. Keuning. Zie pp. 12-14 in dit nummer.

Wie waren de Zwitserse broeders?

Martin Rothkegel gaat in op deze vraag (pagina 61-91). Zijn artikel is een samenvatting van zijn boek ‘The Swiss Brethern: A story in Fragments’ waarin hij het standpunt als zouden de Zwitserse broeders zijn ontstaan in Zwitserland, kritisch tegen het licht houdt.                                                            
De vraag lijkt een open deur. Er heerst immer consensus dat de Zwitserse broeders pacifistische-separatistische gemeenten waren, die na het einde van de boerenopstand uit de vroege Zwitserse doperse beweging voortkwamen. Maar Rothkegel beargumenteert door middel van minutieus bronnenonder-zoek (contemporaine bronnen) dat de naam ‘Zwitserse broeders’ pas later is ontstaan in Moravië, als benaming van een gemeente van doperse religieuze vluchtelingen. Moravië, in het zuid-oosten van het huidige Tsjechië, was lang voor en tijdens de reformatie een vluchthaven voor diverse religieus separatistische stromingen. 
De Zwitserse broeders hadden contacten met doperse gemeenten in onder andere Württemberg en de Palts en verspreidden zich in de loop der jaren van daaruit naar andere regio’s in Europa en ook naar Zwitserland. In Nederland was er sprake van een binding met de meer confessionele doperse gemeenten zoals de Hoogduitsers en de Friezen.

Het verhaal is helder van opzet, maar door de vele (persoons-)namen die worden aangehaald, kan het u gaan duizelen. Gewoon doorlezen. Helaas kon Rothkegel tijdens de pandemie niet verder met zijn bronnen-onderzoek. Maar hij gaat door en er komt een vervolg. Het is de bedoeling dat er nog een deel 2 en deel 3 over de Zwitserse broeders verschijnt.

Veel leesplezier met deze Doopsgezinde Bijdragen.
(Antoinette Hazevoet)


INHOUDSOPGAVE van dit nummer:

AUTEURS

Doopsgezinde Bijdragen 47 (2021)

Pag.

Mirjam van Veen

Redactioneel

9

 

BIJZONDER DOPERS

 

Jan Keuning

'HRK'

12

 

ARTIKELEN

 

 

TITELS ARTIKELEN

 

Bernhard Thiessen

'Vrienden zoekt men, broeders en zusters krijgt men'. Hoe sommige broeders en zusters vrienden werden

15

Uwe Friesen

Het Mennonite Central Committee in Paraguay 1930-1980

49

Martin Rothkegel

Wie waren de Zwitserse broeders?

61

Theo Brok

Het doperdom aan de Nederrijn na Munster. De rondreizende bisschop Theunis van Hastenrath
(† 1551)

93

Andreas Pietsch

Typography first? Over de rol van frakturtypes in familistische drukken aan de hand van Hiëls Verklaeringhe der Openbaeringhe Johannis (1639)

117

Nina Schroeder

Kunst en heterodoxie in de Nederlandse Verlichting. Arnold Houbraken, de Vlaamse doopsgezinden en godsdienstige diversiteit in zijn Groote Schouburgh der Nederlantsche Konstschilders en Schilderessen (1718-1721)

133

Bert Dop

De Groninger versie van de doperse doorbraak. Een onderzoek naar veranderingen in de doopsgezinde gemeenten op het Groninger platteland in de periode 1800-1860

171

Anton van der Lem

'Vader! Als ik u zoo nog noemen mag'. Dirk Huizinga (1840-1903) op het Doopsgezind Seminarie 1857-1862

189

Alex Noord

'Het zuiver Nederlandsch karakter'. Jakob Gijsbert de Hoop Scheffer (1819-1893) tussen wetenschappelijke professie en nationaal orangistisch sentiment

237

Marius Romijn

Herman Bakels 'van Bijbelvriend naar Bijbelverguizer'

261

 

RECENSIES

 

GERECENSEERDE AUTEURS

TITELS GERECENSEERD WERK & SCHRIJVER RECENSIE

 

Wiebe Bergsma, Klaas van Berkel E.A. (red.)

Gelovigen, dominees en geleerden. Opstellen over Friese en Nederlandse geschiedenis in de vroegmoderne tijd (Theo Brok)

283

Mark Jantzen & John D. Thiesen (red.)

European Mennonites and the Holocaust (Piet Visser)

287

Alle G. Hoekema & Gabe G. Hoekema

Hardship, Resistance, Collaboration. Essays on Dutch Mennonites during World War II and Its Aftermath (Piet Visser)

294

Ellen Deitelzweig Senior

Zoiets kun je enkel begrijpen als je het meemaakt (Dagboek 1943-1945) (Alle Hoekema)

297

Mathilde Monge & Natalia Muchnik

L'Europe des diasporas. XVIe -XVIIIe siècle  (Theo Brok)

299

Francesco Quatrini

Adam Boreel (1602 -1665): A Collegiant's Attempt to Reform Christianity (Piet Visser)

302

Sigit Heru Sukoco & Lawrence M. Yoder

The Way of the Gospel in the World of Java. A History of the Muria Javanese Mennonite Church (Alle Hoekema)

306

 

SIGNALEMENTEN

 

AUTEURS
GESIGNALEERD WERK

TITELS GESIGNALEERD WERK

 

Jan van der Male

Doopsgezind in Westzaan. De Geschiedenis van de Waterlands Doopsgezinde gemeente en de Fries Doopsgezinde gemeente te Westzaan (Mirjam van Veen)

309

Ruud Lambour

'Rembrandt en het echtpaar Bruyningh-Moutmaker. Het dubbelportret uit 1632/33 in het licht van doopsgezinde bronnen' (Adriaan Plak)

309